OpenCPN

Ανάλυση από Appcrazy

Όταν ψάχνω εφαρμογή πλοήγησης για σκάφος, δεν με ενδιαφέρει μόνο αν δείχνει έναν χάρτη στην οθόνη. Θέλω να ξέρω πόσο καθαρά χειρίζεται τη θέση μου, πόσο εύκολα μπορώ να ελέγξω τι χρησιμοποιεί και αν η εμπειρία της ταιριάζει σε πραγματική πλεύση ή απλώς σε μια γρήγορη ματιά από την ακτή. Το OpenCPN είναι μια εφαρμογή χαρτών και πλοήγησης για Android που απευθύνεται ξεκάθαρα σε ανθρώπους οι οποίοι θέλουν πιο σοβαρό εργαλείο από μια συνηθισμένη εφαρμογή διαδρομών.

Η δική μου εντύπωση είναι ότι πρόκειται για λύση με ναυτικό προσανατολισμό, όχι για εφαρμογή που προσπαθεί να γίνει όλα για όλους. Η λογική της είναι πιο κοντά σε έναν ψηφιακό χαρτογράφο για ταξίδι με σκάφος, όπου η οθόνη, η θέση και τα δεδομένα του χάρτη πρέπει να διαβάζονται με προσοχή. Αυτό είναι σημαντικό πλεονέκτημα για τον σωστό χρήστη, αλλά μπορεί να γίνει εμπόδιο για κάποιον που περιμένει την απλότητα μιας συνηθισμένης εφαρμογής οδήγησης.

Τι εμπειρία προσφέρει στην πράξη

Το OpenCPN έχει αναπτυχθεί από τον Dave Register και ανήκει στην κατηγορία των χαρτών και της πλοήγησης. Η έκδοση Android παρουσιάζεται ως πλήρης χαρτογράφος και πλοηγός, κάτι που αποτυπώνει καλύτερα τον χαρακτήρα της από μια γενική περιγραφή τύπου «βρες τον δρόμο σου». Εδώ η αξία βρίσκεται στο να έχεις ένα περιβάλλον προσανατολισμένο στη θαλάσσια μετακίνηση και όχι απλώς μια γραμμή από σημείο σε σημείο.

Στην πρώτη επαφή, δεν θα την έλεγα εφαρμογή που σε κερδίζει αμέσως με εντυπωσιακά γραφικά ή με υπερβολικά απλοποιημένη σχεδίαση. Η χρησιμότητά της φαίνεται όταν τη δεις ως εργαλείο προετοιμασίας και παρακολούθησης μιας διαδρομής. Ο χρήστης χρειάζεται να σκέφτεται τι χάρτη έχει μπροστά του, πώς διαβάζει τη θέση και ποια στοιχεία είναι πραγματικά κατάλληλα για το ταξίδι του.

Αυτός ο τρόπος λειτουργίας απαιτεί περισσότερη συγκέντρωση από μια εφαρμογή που χρησιμοποιείται για να βρεις ένα εστιατόριο ή μια διεύθυνση. Για μένα, αυτή η απαίτηση δεν είναι από μόνη της μειονέκτημα. Σε μια θαλάσσια διαδρομή, η υπερβολική απλότητα μπορεί να κρύψει σημαντικές λεπτομέρειες. Το OpenCPN δείχνει να έχει σχεδιαστεί με την αντίθετη προτεραιότητα: να δίνει χώρο στον χρήστη να εξετάσει την πλοήγηση, αντί να μετατρέπει κάθε απόφαση σε ένα αυτόματο κουμπί.

Ένα πρακτικό σενάριο είναι η προετοιμασία μιας ημερήσιας εξόρμησης. Πριν φύγω, θα ήθελα να ανοίξω την εφαρμογή σε ήρεμο περιβάλλον, να εξετάσω τη διαδρομή, να εντοπίσω τα σημεία που χρειάζονται περισσότερη προσοχή και να αποφασίσω αν η οθόνη του τηλεφώνου είναι αρκετά καθαρή για χρήση πάνω στο σκάφος. Αυτή η διαδικασία είναι πιο χρήσιμη από το να ανοίξω την εφαρμογή τελευταία στιγμή και να περιμένω να λύσει μόνη της όλα τα προβλήματα προσανατολισμού.

Διαφημίσεις

Για ποιον έχει πραγματικό νόημα

Θα το πρότεινα κυρίως σε ιδιοκτήτες μικρών σκαφών, ιστιοπλόους, ανθρώπους που κάνουν συχνές παράκτιες διαδρομές και χρήστες που θέλουν να εξοικειωθούν με ψηφιακή ναυτική πλοήγηση. Είναι επίσης ενδιαφέρον για κάποιον που προτιμά να έχει περισσότερο έλεγχο στην ανάγνωση του χάρτη και δεν θέλει μια εφαρμογή να του παρουσιάζει μόνο την πιο «εύκολη» απάντηση.

Αντίθετα, δεν θα το επέλεγα ως μοναδικό εργαλείο για έναν αρχάριο που δεν έχει βασική επαφή με ναυτικούς χάρτες ή με τους κινδύνους της πλοήγησης. Η εφαρμογή μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν αντικαθιστά τη γνώση, την προετοιμασία και την κρίση του κυβερνήτη. Το ίδιο ισχύει για όποιον θέλει απλώς μια πολύ απλή εμπειρία με μεγάλες ενδείξεις και ελάχιστες αποφάσεις.

Ρίξτε μια ματιά στο ιστολόγιό μας

Σε σύγκριση με τις συνηθισμένες εφαρμογές χαρτών, το OpenCPN έχει διαφορετικό βάρος. Οι γενικές εφαρμογές είναι εξαιρετικές για δρόμους, διευθύνσεις, κίνηση και καθημερινές μετακινήσεις στη στεριά. Δεν είναι όμως σχεδιασμένες με τη λογική ενός ναυτικού χάρτη. Αν το ζητούμενο είναι η θάλασσα, η επιλογή μιας εφαρμογής ειδικά προσανατολισμένης στην πλοήγηση έχει περισσότερο νόημα από το να χρησιμοποιείς ένα εργαλείο που απλώς εμφανίζει μια μπλε κουκκίδα πάνω σε έναν γενικό χάρτη.

Η σημασία των χαρτών και της προετοιμασίας

Το σημαντικότερο πρακτικό μάθημα από τη χρήση μιας τέτοιας εφαρμογής είναι ότι η εγκατάσταση δεν ισοδυναμεί με έτοιμη ναυτική λύση. Ο χρήστης πρέπει να σκεφτεί ποια χαρτογραφικά δεδομένα χρειάζεται, πώς θα τα διαβάσει και πώς θα ελέγξει τη συσκευή πριν βρεθεί μακριά από την ακτή. Δεν θα αντιμετώπιζα το OpenCPN σαν εφαρμογή που ανοίγεις για πρώτη φορά επάνω στο σκάφος και περιμένεις να λειτουργήσει χωρίς προετοιμασία.

Η καλύτερη πρακτική είναι να κάνεις μια δοκιμή από πριν, σε γνώριμο σημείο. Έτσι μπορείς να δεις αν η θέση εμφανίζεται σωστά, αν η οθόνη παραμένει ευανάγνωστη και αν ο τρόπος παρουσίασης των πληροφοριών σε βοηθά πραγματικά. Αυτό είναι ένα από τα μη προφανή σημεία της εφαρμογής: η αξία της δεν κρίνεται μόνο από το τι εμφανίζει, αλλά από το αν εσύ μπορείς να το ερμηνεύσεις γρήγορα όταν οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές.

Ένα δεύτερο χρήσιμο σημείο είναι η σχέση ανάμεσα στην οθόνη του κινητού και στο περιβάλλον. Σε έντονο ήλιο, με κραδασμούς ή με βρεγμένα χέρια, η πλοήγηση από τηλέφωνο δεν έχει την ίδια άνεση με ένα ειδικό ναυτικό όργανο. Για αυτό θα κρατούσα τη συσκευή σε θέση όπου δεν χρειάζεται να την ψάχνω κάθε λίγα δευτερόλεπτα και θα απέφευγα να βασίζομαι σε αυτήν ως μοναδική πηγή προσανατολισμού.

Ένα τρίτο σημείο αφορά τη διαχείριση της προσοχής. Η εφαρμογή μπορεί να είναι χρήσιμη όταν χρησιμοποιείται για σύντομους ελέγχους και για προγραμματισμό, όχι όταν ο κυβερνήτης κοιτά συνεχώς την οθόνη αντί να παρατηρεί το νερό, την κίνηση και τις συνθήκες γύρω του. Αυτό είναι trade-off που συχνά ξεχνάμε με τις ψηφιακές εφαρμογές: περισσότερες πληροφορίες δεν σημαίνουν αυτόματα καλύτερη απόφαση.

Έλεγχος, ιδιωτικότητα και εμπιστοσύνη

Σε μια εφαρμογή πλοήγησης, η εμπιστοσύνη δεν αφορά μόνο την εμφάνιση. Αφορά και το πόσο καθαρά καταλαβαίνω τι κάνει η εφαρμογή με τη θέση μου, ποια δεδομένα χρειάζονται για να λειτουργήσει και τι επιλογές έχω πριν ξεκινήσω. Στην καθημερινή χρήση, θα έδινα προτεραιότητα στους ελέγχους του Android για την τοποθεσία και στις ρυθμίσεις της ίδιας της συσκευής, αντί να αφήνω ενεργές επιλογές που δεν χρειάζομαι.

Η θέση είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη πληροφορία σε μια εφαρμογή αυτού του τύπου. Μπορεί να αποκαλύπτει πού βρίσκομαι, πότε ταξιδεύω και ποια σημεία επισκέπτομαι. Για αυτό θα έλεγχα την άδεια τοποθεσίας πριν από την πρώτη έξοδο και θα επανεξέταζα τις ρυθμίσεις μετά από ενημέρωση. Δεν θα ενεργοποιούσα μόνιμη πρόσβαση χωρίς να καταλαβαίνω γιατί είναι απαραίτητη για τον τρόπο χρήσης που έχω επιλέξει.

Η σωστή στάση είναι να αντιμετωπίζεις κάθε εφαρμογή πλοήγησης ως εργαλείο που χρειάζεται σαφή όρια. Αν χρησιμοποιώ το OpenCPN μόνο για προετοιμασία στο σπίτι, μπορώ να περιορίσω τη χρήση της θέσης όταν δεν τη χρειάζομαι. Αν το χρησιμοποιώ εν πλω, ελέγχω τη λειτουργία πριν φύγω και αποφεύγω να αλλάζω κρίσιμες ρυθμίσεις ενώ βρίσκομαι σε απαιτητικό σημείο της διαδρομής.

Θα ήθελα πάντα να βλέπω καθαρά τις επιλογές που σχετίζονται με λογαριασμό, συγχρονισμό και δεδομένα. Εκεί η εμπειρία δεν πρέπει να βασίζεται σε υποθέσεις. Ο χρήστης χρειάζεται να διαβάζει τα διαθέσιμα στοιχεία στις ρυθμίσεις της εφαρμογής και στο Android, ώστε να γνωρίζει ποια επιλογή ενεργοποιεί. Αυτή η προσεκτική προσέγγιση είναι πιο αξιόπιστη από το να θεωρούμε ότι όλες οι εφαρμογές χαρτών λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο.

Η εφαρμογή απευθύνεται σε κοινό που πιθανότατα εκτιμά τον έλεγχο περισσότερο από την αυτόματη άνεση. Αυτό σημαίνει ότι η εμπιστοσύνη χτίζεται με πρακτική επαλήθευση: δοκιμή σε ασφαλές περιβάλλον, έλεγχο της ένδειξης θέσης, επιβεβαίωση των ρυθμίσεων και χρήση εναλλακτικού σχεδίου. Δεν θα άφηνα ποτέ μία εφαρμογή, όσο χρήσιμη κι αν είναι, να γίνει η μοναδική δικλείδα ασφαλείας στη θάλασσα.

Πώς να το χρησιμοποιήσεις χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις

Πριν από ένα ταξίδι, θα έκανα έναν σύντομο έλεγχο με συγκεκριμένη σειρά. Πρώτα θα επιβεβαίωνα ότι η συσκευή έχει αρκετή μπαταρία και ότι η οθόνη είναι πρακτική για τις συνθήκες. Μετά θα άνοιγα τον χάρτη σε γνωστή περιοχή, θα έλεγχα αν η θέση συμφωνεί με το πραγματικό σημείο και θα περνούσα από τη διαδρομή χωρίς βιασύνη. Τέλος, θα είχα μαζί μου εναλλακτικό τρόπο προσανατολισμού και δεν θα θεωρούσα το τηλέφωνο αδιάβροχο ή ακούραστο επειδή βρίσκεται μέσα σε θήκη.

Αν η εφαρμογή πρόκειται να χρησιμοποιηθεί από περισσότερα άτομα στο ίδιο σκάφος, θα συμφωνούσα από πριν ποιος χειρίζεται τη συσκευή και ποιος παρατηρεί το περιβάλλον. Αυτό μειώνει τα λάθη που προκαλούνται όταν δύο άνθρωποι πατούν διαφορετικές επιλογές ταυτόχρονα. Επίσης, θα απέφευγα να αλλάξω εμφάνιση, ρυθμίσεις ή τρόπο προβολής λίγο πριν από την αναχώρηση. Η εξοικείωση έχει μεγαλύτερη αξία από μια τελευταία «βελτίωση» που δεν έχει δοκιμαστεί.

Ένα ακόμη πρακτικό trade-off είναι η χρήση του σε κινητό αντί για μεγαλύτερη οθόνη. Το τηλέφωνο είναι εύκολο στη μεταφορά και βολικό για προετοιμασία, όμως ο μικρός χώρος μπορεί να κάνει την ανάγνωση πιο απαιτητική. Για σύντομες διαδρομές και βοηθητική χρήση μπορεί να είναι αρκετό. Για πιο σύνθετη πλεύση, θα προτιμούσα μεγαλύτερη οθόνη ή ειδικό εξοπλισμό, με το OpenCPN να λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι ως μοναδικό κέντρο ελέγχου.

Αν αναρωτιέσαι αν χρειάζεται τεχνική εμπειρία, η απάντησή μου είναι «κάποια». Δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός πληροφορικής, αλλά πρέπει να είσαι διατεθειμένος να μάθεις τη λογική ενός ναυτικού χαρτογράφου. Αν θέλεις μια εφαρμογή που σε καθοδηγεί με όσο το δυνατόν λιγότερη σκέψη, πιθανότατα θα νιώσεις τριβή. Αν όμως σου αρέσει να ελέγχεις τη διαδρομή και να καταλαβαίνεις τι βλέπεις, η προσπάθεια ανταμείβεται.

Έκδοση, κόστος και θέση στην αγορά

Το OpenCPN κυκλοφόρησε στις 16 Σεπτεμβρίου 2015 και η τρέχουσα έκδοσή του είναι η 5.12.4. Υποστηρίζει Android από την έκδοση 5.0 και πάνω, άρα η συμβατότητα καλύπτει αρκετές συσκευές, αλλά πριν από την αγορά θα έλεγχα οπωσδήποτε την πραγματική συμπεριφορά του κινητού ή του tablet μου. Σε μια εφαρμογή πλοήγησης, η ομαλή λειτουργία και η ευανάγνωστη οθόνη μετρούν περισσότερο από το να εγκαθίσταται απλώς.

Η τιμή του είναι 10,79 €, επομένως δεν το βλέπω ως τυχαία εγκατάσταση για περιστασιακή περιέργεια. Θα πλήρωνα αυτό το ποσό μόνο αν έχω πραγματική ανάγκη για ναυτικό εργαλείο και σκοπεύω να το δοκιμάσω πριν από τη χρήση. Για κάποιον που κάνει μία σπάνια βόλτα με σκάφος και χρειάζεται μόνο γενική κατεύθυνση, μια διαφορετική λύση μπορεί να είναι οικονομικά και πρακτικά πιο λογική.

Στο Google Play έχει μέσο όρο 3,5 από 867 αξιολογήσεις και πάνω από 10 χιλιάδες εγκαταστάσεις. Αυτή η εικόνα μου δείχνει εφαρμογή με συγκεκριμένο κοινό, όχι μαζικό εργαλείο για κάθε χρήστη κινητού. Δεν θα έβγαζα συμπέρασμα μόνο από τον μέσο όρο, επειδή σε τέτοιες εφαρμογές η εμπειρία επηρεάζεται έντονα από τον χάρτη, τη συσκευή, τη γνώση του χρήστη και το περιβάλλον χρήσης.

Η ηλικιακή σήμανση είναι PEGI 3, κάτι που αφορά την καταλληλότητα περιεχομένου και όχι το επίπεδο ναυτικής γνώσης που απαιτείται. Ένα παιδί μπορεί να μην αντιμετωπίζει ακατάλληλο περιεχόμενο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ένας άπειρος χρήστης πρέπει να πλοηγείται χωρίς επίβλεψη. Η τεχνική ασφάλεια και η ναυτική υπευθυνότητα είναι διαφορετικά ζητήματα.

Τελική εκτίμηση για τον σωστό χρήστη

Μετά τη συνολική αξιολόγηση, βλέπω το OpenCPN ως εφαρμογή για χρήστες που θέλουν να πάρουν στα σοβαρά την ψηφιακή ναυτική πλοήγηση. Δεν είναι η πιο ξεκούραστη επιλογή για κάποιον που θέλει άμεση, αυτόματη καθοδήγηση. Είναι όμως πιο ενδιαφέρουσα όταν χρειάζεσαι έναν χαρτογράφο με ναυτικό χαρακτήρα και είσαι πρόθυμος να προετοιμαστείς σωστά.

Το πιο δυνατό της σημείο είναι η κατεύθυνση: δεν προσπαθεί να μιμηθεί μια εφαρμογή οδήγησης, αλλά να υπηρετήσει διαφορετικό τρόπο μετακίνησης. Το πιο δύσκολο σημείο είναι ακριβώς το ίδιο: η χρήση της απαιτεί κρίση, εξοικείωση και προσεκτικό έλεγχο. Δεν θα την πρότεινα σε κάποιον που θέλει να πατήσει ένα κουμπί και να ξεχάσει την πλοήγηση.

Αν κάνεις συχνά διαδρομές με σκάφος, θέλεις να μελετάς τη διαδρομή πριν φύγεις και καταλαβαίνεις ότι η εφαρμογή είναι βοήθημα, όχι αντικατάσταση της ναυτικής κρίσης, αξίζει να τη δοκιμάσεις. Αν προτεραιότητά σου είναι η απλότητα, η άμεση καθοδήγηση στη στεριά ή η ελάχιστη ενασχόληση με ρυθμίσεις, θα διάλεγα μια πιο απλή εναλλακτική.

Η προσωπική μου σύσταση είναι θετική, αλλά προσεκτική. Θα το κρατούσα ως εργαλείο προετοιμασίας και υποβοήθησης, θα έλεγχα τις επιλογές τοποθεσίας και τις ρυθμίσεις πριν από κάθε χρήση και θα το δοκίμαζα σε γνώριμα νερά πριν το εμπιστευτώ σε μεγαλύτερη διαδρομή. Το OpenCPN αξίζει περισσότερο όταν ο χρήστης θέλει έλεγχο και κατανοεί την ευθύνη που συνοδεύει έναν ψηφιακό ναυτικό χάρτη.